De schaalvergroting in de tuinbouw zorgt ervoor dat er nieuwe beroepen ontstaan, met nieuwe verantwoordelijkheden. Neem de locatiemanager bij kwekerij Schenkeveld: die kun je zien als de vervanger van de directie. Een complexe functie, bijvoorbeeld door de diversiteit van het personeelsbestand. Bij toeval kwam Schenkeveld in contact met een ondersteuner. Daarvoor start binnenkort een pilot, samen met Glastuinbouw Nederland en Horti Academy.

Schenkeveld is een bekende naam in de tomatenteelt. Het familiebedrijf telt 90 hectare, verdeeld over 6 locaties in Rijsenhout, Westland en Midden-Delfland. Onlangs fuseerde het met Harting Holland, wat nog eens 30 hectare aan het areaal toevoegt. Schenkeveld heeft in totaal zo’n 60 vaste arbeidskrachten, vertelt Suzanne van der Spek van bQurius, verantwoordelijk voor het personeelsbeleid bij Schenkeveld. Daarbovenop komen nog eens enkele honderden scholieren en flexmedewerkers per jaar.
Zo’n groot personeelsbestand neemt veel uitdagingen met zich mee. Zoals: hoe kom je aan voldoende oogstmedewerkers, hoe leid je teamleiders op, hoe behoud je scholieren voor je bedrijf? Maar een andere prangende vraag is: hoe kom je aan een goede locatiemanager? Dat is namelijk een ingewikkelde functie. Een locatiemanager moet van veel markten thuis zijn: inzicht in het teeltproces, management, techniek, personeelsbeleid. En dan moet een locatiemanager ook nog eens omgaan met verschillende culturen en talen.
Hoe begeleid je iemand met zo’n functie? De oplossing kwam bijna letterlijk binnenlopen bij Schenkeveld. Met Glastuinbouw Nederland en Horti Academy onderzoekt Schenkeveld hoe die begeleiding het best georganiseerd kan worden. Van der Spek: “Als je wilt groeien, dan moet je op tijd beginnen met zaaien.”

Brug met het onderwijs
Om bij het begin te beginnen. Tijdens een bijeenkomst hoorde Van der Spek over de training Hybride trainer van Glastuinbouw Nederland en Horti Academy. Ze was direct enthousiast. “Doel van hybride trainers is om de klas en de kas dichterbij elkaar te brengen. Dat is interessant. Bovendien heb ik zelf wel iets met het onderwijs. Ik ben nieuwsgierig, vind het leuk kennis over te dragen.”
Die band met het onderwijs geldt niet alleen voor Van der Spek, maar voor het gehele bedrijf. “In ons strategisch plan is het samenbrengen van onderwijs en ons bedrijf een speerpunt. In het verleden hebben we bijvoorbeeld voorlichtingsbijeenkomsten voor scholieren georganiseerd. Zo slaan we de brug met jongeren, in de hoop dat ze vanuit hun bijbaan kiezen voor een groene tuinbouwopleiding en vervolgens hun loopbaan vervolgen in de sector.”

Eerst een diploma
En dat werkt. “50% van ons huidige middenkader is als scholier bij Schenkeveld begonnen”, staat te lezen op de website van Schenkeveld. Van der Spek: “Toen ik jong was heb ik ook komkommers ingepakt bij Schenkeveld, niet wetende dat ik ooit verantwoordelijk zou zijn voor de HR binnen dit bedrijf.”
Jongeren bij Schenkeveld worden gestimuleerd om zich te blijven ontwikkelen. “We zeggen soms tegen jongeren die hier werken: je mag hier blijven werken, maar dan moet je wel een opleiding volgen, bijvoorbeeld de duale opleiding van Inholland. Je hoort natuurlijk soms het aantal aanmeldingen voor groene opleidingen opdrogen. Wij willen ons steentje bijdragen om dat te voorkomen.”

Zware functie
Van der Spek meldde zich aan voor de training Hybride trainer, samen met drie Schenkeveld-collega’s. Ze leerden onder meer hoe je beter informatie kunt overdragen aan andere medewerkers en hoe je een betere gastheer of -vrouw kunt zijn voor nieuwe collega’s. “Die rol is nog wel eens onderbelicht in de tuinbouw.”
De collega’s die ook de training volgden zijn teeltspecialisten. Het klinkt misschien vreemd, maar voor die functie heeft Schenkeveld meestal voldoende interne kandidaten, vertelt Van der Spek. Dat geldt niet voor een andere functie, namelijk die van locatiemanager of teamleider.
Een locatiemanager is een zware functie, waarvoor je veel verschillende capaciteiten moet hebben. “Een locatiemanager is zeg maar de eindverantwoordelijke van een locatie. Van het hek bij de voordeur tot aan de achterkant van de kas

Perfecte combinatie
Per locatie werkt Schenkeveld met teams waarbinnen ieder zijn eigen specialiteit heeft. Door te werken met kleine teams zijn bijvoorbeeld vakanties goed op te vangen. Vaak zijn het teamleiders die doorgroeien naar de functie van locatiemanager.
Goede opleidingen voor het vak van Locatiemanager zijn er niet, ontdekte Van der Spek. Een alternatief is ondersteuning van iemand met ervaring en inzicht. Zo’n constructie bestaat wél als het gaat om teeltfuncties. “De tuinbouw kent al jaren teeltvoorlichters: die komen langs bij veel verschillende bedrijven, bekijken het gewas en geven advies.”
Het zou mooi zijn als zo’n persoon er ook is voor een locatiemanager. En als bij toeval liep die persoon binnen bij Schenkeveld: hij meldde zich aan voor een kennismakingsbijeenkomst. Een voormalig docent met ervaring in de tuinbouw én met internationale teams. Die bovendien het werken in de tuinbouw miste. Van der Spek: “De perfecte combinatie.”

Gat dichten
Binnenkort start de interne begeleider. Daarvoor werkt Schenkeveld samen met Glastuinbouw Nederland en Horti Academy. Tijdens een pilot krijgt de nieuwe kracht een opleiding. De pilot van 2 jaar wordt gefinancierd uit het Greenport Horti Campus Katapult-programma.
Jacqueline Kroon van Glastuinbouw Nederland: “Idee van de pilot is dat zo’n begeleider uiteindelijk bij meer bedrijven komt. Dat is niet zomaar een kwestie van iemand inzetten. Een bedrijf moet daarvoor wel bedenken welke rol iemand meekrijgt. En dat heeft weer gevolgen voor de training die je zo iemand aanbiedt.”
“We hopen dat door de pilot andere bedrijven geïnspireerd raken”, vervolgt Kroon. “En het werkt ook andersom. De kennis die hier wordt opgedaan kan ook gebruikt worden in het onderwijs. Zo zorgen we er samen voor dat medewerkers zich kunnen ontwikkelen en dat we nieuw talent ontwikkelen. Daarom zijn we met de Horti Academy gestart met leerlijnen, bijvoorbeeld op het gebied van digitalisering.”
Van der Spek: “Het onderwijs wil natuurlijk graag nieuwe leerlingen opleiden voor de tuinbouw. Voorwaarde is dat het een sector is waarin leerlingen toekomst zien. En daarvoor moeten we allemaal verder professionaliseren. Door samenwerking kunnen we het gat dichten tussen praktijk en onderwijs.”